print
Curriculum Vitae

Milou van Ham

Opdracht

2016 Daar is de lucht Schiedam
Gelast en genatlakt staal
Parkje Westlander / Hoogaars, Schiedam. Dichtstbijzijnde woonadres: Hoogaars 26, 3123 BJ Schiedam / Schouw 1, 3123 BS Schiedam
Boomhoogte, inclusief windwijzer: 9 meter. Stam en takken: 40 mm dik. Gebladerte (tekst en objecten): 10 mm dik.

Nadat de bewoners twee jaar lang overlast trotseerden van een grootschalige ophoging van de grond in hun wijk nam een zeskoppige bewonerscommissie initiatief voor een kunstopdracht. Overleg met deze Botenbuurtbewoners kwam tot stand tijdens diverse bijeenkomsten. Uit drie schetsontwerpen koos deze commissie voor dat van mij en tijdens het werkproces voor het definitieve ontwerp gaven ze openhartig en betrokken input voor de teksten en objecten in de negen meter hoge stalen boom. Veel keuzes maakte ik zelf én ik gaf hen ruimte voor reactie op en medezeggenschap in mijn voorstellen. Zo zijn op hun verzoek meer maritieme objecten aan het ‘gebladerte’ (de ruimte tussen, onder en boven de takken) toegevoegd.

De letters en objecten zijn volgens een grid vormgegeven: het zijn plusjes met een vierkant dat ze opvult. Het alfabet is speciaal voor dit kunstwerk ontworpen.

In de vier windrichtingen zijn deze grote woordcombinaties, in kapitalen, te lezen:

KRUIS ROND / MEER AF LEG AAN / LEEG JE RUIM / STEEK VAN WAL

DROMENTELER / HEMELVERSPELER / WOLKENVERDELER / GOLVENSTRELER


Tussen, onder en boven de takken staat in (onderkast)letters dit gedicht:

er zit een ballon in je hoofd
helium in je hart
je voeten zijn vol met zand
je stijgt op en geniet
van het uitzicht
je daalt en kust
met je tenen
even de grond

je trekt
een veter uit
iemands schoen
laat hem vallen
op het kalme gras
sluit je ogen en zegt
met een gulle glimlach
dit is de handleiding
daar is de lucht
2016 Rozen & beton Mei Architecten en Stedenbouwers
keramiek
Woontoren De Verkenner, Kanaleneiland, Utrecht
Zestien originele tegels van 15 x 40 cm, staand. Totaal 13.000 stuks.

Voor de nieuwe Utrechtse woontoren De Verkenner heeft Robert Winkel van Mei Architecten en Stedenbouwers Milou van Ham uitgedaagd om met tekst een dramatische laag aan te brengen in zijn gebouw. Het gebouw spreekt de lezer als het ware aan of toe. Samen met Tsead Bruinja schreef Milou de zestien dichtregels.  Anticiperend op het frezen van de mal, het gieten van de stempel en het stempelen in de klei, ontwierpen Moniek Driesse en Van Ham voor Rozen & beton een uniek alfabet. Elke tekst heeft een eigen achtergrond. De gevel wordt bekleed met betonnen gevelelementen waarin keramische tegels zijn opgenomen.  De tegels worden geproduceerd door Koninklijke Tichelaar, Makkum, die tijdens de productie van de tegels teksten stempelt in de klei.
Begin 2016 wordt De Verkenner opgeleverd.

Preview Rozen & Beton
2014 Mar(k)ing time PrintRoom
Geprikt papier
Uitvoering en presentatie hele poster in PrintRoom, Rotterdam. Als je bij PrintRoom een boek koopt waar een quote uit is geciteerd krijg je (gratis) het éénveertigste stuk poster met die quote eruit geprikt mee.
3200 x 1800 mm (b x h)

De poster is verdeeld in vijf rijen en acht kolommen, dus veertig delen in totaal. Uit elk veertigste deel  is een uur, een dag en een datum van een werkwerk (van MON 8.12.2014, 09:00 tot FRI 12.12.2014, 17:00)  geprikt, én een tijdgerelateerde quote uit een boek van PrintRoom. 


In samenwerking met Moniek Driesse en PrintRoom, Rotterdam

Dit project kwam mede tot stand door O+O-subsidie van CBK, Rotterdam.


2013 Ideaal! Woningcorporatie Woonstad, Rotterdam
Glas emaille
Ooltgensplaatweg, Pendrecht, Rotterdam, NL
1925 x 1215 mm (b x h)

’Ideaal!’, opgeleverd in 2013 is hét vervolg op ’Voor Lotte’, dat werd opgeleverd in 2009. 

’Voor Lotte’, resulteerde in monumentale en kleurrijke ’juwelen’. Zij werden speciaal ontworpen voor zesenvijftig ramen voor een achttal, door Van Schagen Architecten respectvol gerenoveerde, portiekwoningblokken in twee straten in de Ooltgensplaatweg, Rotterdam.


Toen werkten Sarianne Breuker, Anuli Croon, Stang, Ben Zegers en Milou van Ham met glas appliqué. 

Voor Raamvertellingen 2 gebruikten we brandschildertechnieken. Jan van de Pavert en Milou van Ham laten met deze veertien ramen het licht schijnen op utopieën en idealen.


Op 28 oktober 2013 werden de ramen onthuld. Vooral als het donker is: gaat dat zien! 


Elk raam heeft vier tekstlagen. Een letter van EENVOUD / een trits / een aansporing / een fragment van een utopische tekst:

de E / vertrek - reis - aankomst / Doe wel en zie niet om / Gilgamesj-epos

de E / vrijheid - gelijkheid - broederschap / Spoor aan / Preambule en 8 van 30 artikelen van de verkorte versie van de  universele verklaring van de rechten van de mens, Amnesty International

de N / het schone - het goede - het ware / Laat me / De ideale staat, Plato

de V / ja - misschien - nee / adem in  adem uit / Geschiedenis en utopie, C. M. Cioran

de O / nergens - ergens - overal / Geen woorden maar daden / Utopia, Thomas More

de U / punt - lijn - vlak / Houd moed / Woningwet

de D / ik - wij - iedereen / Attentie  aandacht / Het versteende tentenkamp, Carel Weeber


2012 Zigzag, glimlach Portaal Vastgoedontwikkeling, Veenendaal
Zigzag, glimlach verbindt De Schrijversbuurt, Leiden

Samenwerking
Opdrachtgever Portaal Vastgoedontwikkeling en Faro Architecten benaderden me voor  een kunstwerk in De Schrijversbuurt. Dichter Tsead Bruinja en ik werkten samen aan de tekst voor de, in totaal 800 meter lange, witte betonnen band die een belangrijk visueel aandeel heeft in de architectuur van de wijk. Met Moniek Driesse ontwierp ik speciaal voor dit project de letter Blokje om.

De totstandkoming van de tekst
Bij het schrijven zochten Tsead en ik aansluiting bij De Schrijversbuurt, haar straten en omgeving. We gebruikten toepasselijke inspiratiebronnen: kinderbuitenspelen, fantasie (ook voor volwassenen); leven (het levenspad) en liefde; herhalingen (klankrijm), geluiden, herinneringen; waarneming: wie en wat bevindt zich zoal op straat - soms is er een directe link met de locatie, bijvoorbeeld bij het water aan de Toussaintkade.

Een tekst laat zich niet zomaar van links naar rechts op een gevel in een huizenblok, in een straat, in een wijk plaatsen. Zoals je niet van slechts één vast beginpunt over één vaste route naar één vast eindpunt loopt of fietst. Jijzelf en/of je doel bepalen je route en die zal regelmatig anders zijn.
We schreven de tekst blok voor blok, straat voor straat, zin na zin in de door de architectuur bepaalde lengte van de betonnen witte banden met een passend aantal letters. Dat was een spannende puzzel met een aantal hindernissen: de meeste straten worden onderbroken door een zijstraat; het appartementencomplex heeft twee boven elkaar liggende banden; aan het Busken Huët-plein liggen zijgevels van huizen, die zijn kort; soms is een straat juist heel lang. Met die aspecten hielden we rekening. Zigzag, glimlach is op maat gemaakt.

De betonnen elementen zijn de drager van de tekst die een extra verbindende laag in De Schrijversbuurt brengt. De zinnen zijn enerzijds afzonderlijk leesbaar en anderzijds als kralenkettingen aaneengeregen. Ze verbinden de tekst en de huizen met elkaar. Ze zijn leesbaar in elke richting van het woonblok en aan elke straatzijde.

Blokje om
De letter van Zigzag, glimlach heb ik in samenwerking met Moniek Driesse ontworpen. Hij verbeeldt het door-de-straten-gaan. Elke letter is met één aaneengesloten lijn ‘geschreven’, zoals je van A naar B kunt lopen of rijden, overigens niet per sé volgens de kortste route. Daarom heet hij Blokje om.
De letter is strak en ornamentaal. We maakten twee extra varianten op het (rechte) basisalfabet, waardoor het letterbeeld levendiger is.

Materiaal en kleur
De letters hebben drie verschillende kleuren: metallic lichtgrijs, metallic donkergrijs en champagne. De kleuren geven structuur aan de zinnen, want in de tekst komt geen interpunctie voor. Elk eerste woord is donkergrijs. Champagnekleurig zijn de woorden voor of na een (afwezige) komma. De tussenliggende woorden zijn lichtgrijs. gepoedercoat aluminium
De Schrijversbuurt, Leiden
Letter: 47 x 42 (hxb). Lengte betonnen elementen: 800 m.

De integrale tekst:

DAG IK ZAG JE
ZAG JE MIJ
NAAR DEZE WOORDEN
KIJKEN LEZEN
STAREN IN DE TREIN

DAAR BEN JE   ZIGZAG
WAAR WAS JE   GLIMLACH

HIER BUITENSPORIG HINKELEN STRUIKELEN VALLEN STEPPEN
FOUTEN MAKEN VERGEVING VRAGEN
TEKENEN KLEUREN

ONDERTUSSEN

BLOEM VOUW ME OPEN
IN MIJN OGEN VOOR MIJN DEUR IN MIJN HUIS AAN MIJN TAFEL UIT MIJN OGEN VOOR ONZE DEUR IN MIJN ARMEN AAN DE TAFEL IN ONS BED IN ONS HUIS DOOR MIJN OGEN

SCHOUDER AAN SCHOUDER
KRIJTEN KRASSEN JE OGEN WASSEN
VLINDERS VERRASSEN

WITTE WATTENWOLKEN BEVELEN GEEF ACHT EN KOM BUITEN SPELEN
BAL IN DE SLOOT VLIEGER IN DE BOOM JE LAARZEN VOL MET WATER

NIET OM VERGEVING MAAR OM RANJA VRAGEN KUSJE EROP
WINKELHAAK IN JE (NIEUWE) BROEK SCHAAFWOND OP JE KNIE

JIJ BEGINT JE BENT HALVERWEGE JE MOET DE HOEK OM
IK LOOP MET JE MEE HOUD JE HAND VAST LAAT JE LOS

OOK AL BEN JE HIER MAAR EVEN
WELKOM POSTBODE CHAUFFEUR PASSANT TIMMERMAN COLLECTANT

PLUK DE DAG MAAK EEN BOKKENSPRONG SCHUD JE VEREN
STA STIL BIJ JE GELUK EN PLUK DE NACHT

T LEVEN IS HENGELEN MET ENGELEN
GEDULD PUNT

HOE KLINKT THUIS
RITSELKRANT
VOGELGETJIRP
ROMMELIG KOOKCONCERT

RUITERS GAARNE STAPVOETS
WITTE PAARDEN HALT HOUDEN
RIDDER AFSTAPPEN
KNIELEN MAG

INDIEN JE LANGS START KOMT OGEN DICHT VRAAG JE AF IS DIT JE HAVEN IS DIT JE ZEE

EEN BEPROEFD RECEPT VOOR EEN GESLAAGDE BALKONSCENE
NEEM N HUNKERENDE DEERNE
EEN DOVE VADER EEN SPAANSE GITAAR
BRENG JE SERENADE OP SMAAK MET EEN HANDJE LOF EN EEN MESPUNT LIEF
DIEN OP MET ZIELSVEEL (geduld punt)

2011 Han Nefkens, 10 jaar Mecenas Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam

In de zomer van 2011 blikt Museum Boijmans Van Beuningen terug op de eerste tien jaar van Han Nefkens als mecenas, met de presentatie van een bijzondere overzichtscatalogus en een tentoonstelling in het entreegebied van het museum.“Geven is een van de meest onderschatte waarden in de maatschappij”, aldus schrijver, mecenas en kunstactivist Han Nefkens. 

In de tentoosntelling kan de bezoeker kennis maken met de wereld van Han Nefkens en de initiatieven die hij de afgelopen tien jaar heeft opgezet onder de naam H+F, zoals onder andere H+F Collectie, H+F Mecenaat, artaids en H+F Fashion on the Edge. In de tentoonstelling zijn video-interviews te zien waarin kunstenaars, ontwerpers en curatoren vertellen over de kansen die het mecenaat hen heeft geboden. Ook is er een interview te zien met Han Nefkens door journaliste en presentatrice Hanneke Groenteman. Behang toont werken uit de H+F Collectie en tal van andere H+F gebeurtenissen. Een muur is gewijd aan de publicaties van H+F, tevens een roman en bundels van Han Nefkens en natuurlijk het boek dat wij ontwierpen.

De opening van de tentoonstelling valt samen met de presentatie van een omvangrijke overzichtscatalogus getiteld ‘Han Nefkens - 10 jaar mecenas’. De 46 korte teksten geschreven door Han Nefkens gunnen de lezer een intieme blik in Nefkens’ leven als mecenas en geven inzicht in de totstandkoming van de H+F Collectie. Een groot aantal kunstwerken uit de H+F Collectie zijn opgenomen in een beeldoverzicht in de publicatie.

De tentoonstelling en de publicatie ‘Han Nefkens - 10 jaar mecenas’ is ontworpen door Milou van Ham, in samenwerking met Steffen Maas.


'Han Nefkens - 10 jaar mecenas'
Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam




2011 Werf Waarheen Dorpsvereniging Slochteren

Werf Waarheen in gebruik genomen, een bericht van de Dorpsvereninging Slochteren.

Met de ingebruikname van het derde kunstwerk in de Slochterhaven is het kunstproject 'Het (Beeldend) Gezicht van Slochteren' afgerond. Dat leverde al mooie plaatjes op in de week voorafgaand aan de doop van de 'Werf Waarheen', de naam die de kinderen van de basisscholen in Slochteren aan 'hun' speelwerf hebben gegeven. De kinderen waren namelijk betrokken bij de bouw van de werf en bij het optuigen van de bijbehorende vlotten. Binnen de kortste keren zat het hele spul op en in het water van de haven.

Met veel plezier hebben de kunstenaars Milou van Ham en Geert van de Camp (Observatorium) met kinderen van De Kinderboom, De Wegwijzer en De Wiekslag, hun begeleiders en Grietje Bijlsma aan het project gewerkt. Op de dag van de 'doop' van de werf was er veel te doen in de haven.

 

Uiteraard waren de vlotten al heel snel op het water, later gevolgd door kano's. Ondertussen nam het shantykoor 'Oosterstörm' uit Oosterhogebrug (Groningen), zeg maar aan de andere eind van het Slochterdiep, plaats op de huifwagen van Dijkman. Dit laatste was helaas wel nodig omdat het juist begon te regenen. Dit weerhield de ijscoman niet om met zijn traditonele ijskar iedereen te tracteren op een lekker streekijsje.

Om vier uur verrichtte burgemeester Verstegen van Slochteren de doophandelingen op een perfecte wijze, waarna hij de Dorpsvereniging feliciteerde met de nieuwe aanwinst voor het dorp.

 

Geert van de Camp, één van de kunstenaars, maakte van de gelegenheid gebruik om de spontane en belangeloze medewerking van vele dorpelingen te waarderen. Het boek met de vele tekeningen van kinderen van de basisscholen heeft hij in bewaring gegeven bij Sietse Boiten. Tenslotte rondde Alexander Post, waarnemend voorzitter van de Dorpsvereniging het officiële gedeelte af, waarbij de volgende betrokkenen werden bedankt: de leden van werkgroep, gemeente Slochteren, provincie Groningen, Budget Educatie en Participatie Projecten, Europees landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling, Prins Berhard Cultuurfonds, Rabobank, Vriesbouw, Stichting Woningbouw Slochteren, Vereniging Groninger Dorpen, Kie Ellens, Hotze Veenstra en Geert Boekhoudt.


'Werf Waarheen'
Meerpalenhout uit Rotterdamse haven (Basra Locus)




2010 - 2011 XXX Gemeente Houten en ProRail
Gemeente Houten en ProRail gaven de opdracht een ontwerp te maken voor de kopse wand van een verkeerstunnel onder het in 2011 vernieuwde NS Station van Houten Centrum.

Het kunstwerk is samengesteld uit blanco en met kruissteken, in 16 kleuren, bedrukte mozaïektegels van 23 x 23 mm, zo’n 200.00 stuks voor circa 125 m2.
XXX bestaat uit vijf delen:
1. het ’ABC van Houten’ en leibomen
2. zes (van acht) cirkelvormige voor-christelijke ornamenten afkomstig van het plafond van de Nederlands Hervormde kerk
3. vijf korte rijmen (handelend over verschillen tussen binnen en buiten de tunnel) en twee langere rijmen (’fladderen’ en een haiku)
4. confetti van archeologische vondsten, fruit, vlinders, hartjes, abstracte vormen
5. vijf grote vlinders in de achtergrond, opgebouwd uit kruizen van 2 zilverkleuren, die afhankelijk van licht- en zichthoek wel/niet zichtbaar zijn.


www.houten.nl/kunstwerkxxx
mozaïektegels (23 x 23 mm)
NS Station Houten Centrum, Zuidtunnel
33 x 3,75 m (l x h), 125 m2

tekst haiku:

wat wakker je aan
ergens op een ijle plaats
stofgoud in mijn hart

mvh

2009 Shhhh, vrrr Stichting Kunstimplantaat
In Chinees-Indisch (afhaal)restaurant Shanghai in Rotterdam Charlois, prijkt sinds september 2009 een uit triplex gelaserde tekst aan een triplex wand in het Mandarijn. De tekst is een samenstelling van flarden klassieke Chinese erotische literatuur en eigen ervaring. Mevrouw Hu, eigenares van Shanghai, heeft deze Nederlandse tekst vertaald naar karakters in het Mandarijn:

jij groene draak
ik witte tijger
grote, warme buik en zoekende handen
zachte huid overal, diepzwarte wenkbrauw
 
we sluiten de dubbele deuren met het gouden slot
wees zo goed, klim in mij
snuiven, likken we onze geur
lichamen zo soepel als gras bewogen door de wind
shhhh, vrrr
 
vulkaanregen maak mijn wolken week
wat doe je? o, wat doe je daar?
o, regen
o, wolken

gelaserstraald triplex
Rotterdam, NL
410 x 60 cm (hxb/w)



2009 Witte leegte, zwarte leegte Zwervende Tentoonstelling, Rotterdam
Met Jan Adriaans (Rotterdam) realiseer ik een plan voor twee aan elkaar grenzende kamers op de zolderverdieping van een tijdelijk leegstaand kantoorpand. We strippen de muren en beschilderen de vensters. De verticale delen van de ene kamer worden mat zwart, die van de tweede kamer glanzend wit.
diverse bouwmaterialen
Rotterdam




2009 - 2014 GWL Provincies Groningen en Friesland en Rijkswaterstaat
Gas, water, liefde
De ongenaakbaarheid van het Groningse landschap rond het Eemskanaal trof me. Het landschap is door de letters van het kunstwerk heen zichtbaar, omdat de letters opengewerkt zijn. Het woord GAS verbindt het nabijgelegen Slochteren met het kunstwerk. WATER gaat over het Eemskanaal zelf. LIEFDE is natuurlijk prachtig, lastig en bovenal menselijk. Deze reeks woorden verwijst ook naar het alom bekende trio Geloof, hoop, liefde.

2008 - 2013
staalplaat, lasergesneden
GWL is zo'n 7 km ten oosten van stad Groningen geplaatst, aan de noordzijde van het Eemskanaal. Te zien vanaf de parallelweg op de dijk, vlakbij de boerderij met adres: Eemskanaal Zuidzijde 19, 9623 PE Lageland. Tussen de Zuider- en de Lagelandsterweg.
14 borden van 1,50 m x 1,30 m (h x b). De W is 1,55 m breed. Totale lengte GWL: 200 m.




2009 - 2010 Voor Lotte (Raamvertellingen) BKOR, Rotterdam
In Voor Lotte kun je een aantal bevlogen en heldere teksten van Lotte Stam-Beese lezen. Zij was de Rotterdamse stedenbouwkundige die zich in de tijd van de wederopbouw bezig hield met het ontwerp van Pendrecht. Haar (ook ongepubliceerde) teksten laten zien hoe zijn en men in die tijd over stedenbouw en architectuur dacht. Ik koos ervoor dat gedachtengoed openbaar te maken in twee lagen tekst. De lange teksten, in kleine letters, 2 centimeter hoog, zijn afkomstig uit het Lotte Stam-Beese archief van het Nai, Rotterdam. Deze teksten zijn gezandstraald aan de straatzijde van het glas. De grote letters zijn ontworpen in twee verschillende hoogten: 21,7 en 34,7 cm en uitgevoerd in appliqué. Het zijn begrippen die gekozen zijn uit de lange tekst die op diezelfde ruit gezandstraald is.
'Voor Lotte' (Raamvertellingen)
2009
Glas appliqué
Middelharnisstraat en Melissantstraat, Rotterdam
28 ramen van 2 x 1,30 m (b x h)



2009 Specifiek Spijkenisse Gemeente Spijkenisse
Specifiek Spijkenisse is in nauw overleg met de architect van het gebouw, Robert Winkel van Mei architecten en stedenbouwers, tot stand gekomen. Verschillende aspecten van de omgeving van Spijkenisse komen in het kunstwerk voor twee bouwblokken en de onderkant van balkonplaten naar voren. Ik koos woordseries die ingaan op geografische aspecten van de omgeving (bv. polders waar Spijkenisse op is gebouwd, wateren in de buurt, plaatsen op Voorne-Putten), wat zie je als je naar buiten kijkt? (bv. wolken, uitzicht, weertypen, kleuren van de lucht) en communiceren als actieve en verbindende factor voor de gebruikers van het gebouw (werkwoorden, begroetingen).
Onder de balkons zijn de antwoorden te lezen op de vraag: ‘Waar heb je het over met je buren?’.
beton
Dijkzone, Elementenweg, Spijkenisse, NL


voor het artikel in Cobouw klik hier

2008 Show & hide Guy's and St Thomas' Charity
Naast Jacqueline Poncelet (woont/werkt in Londen) krijg ik de opdracht om een kunstwerk te maken voor het Sunshine House in Londen. Dat biedt geïntegreerde service van verschillende bureaus aan kinderen van 0-19 met speciale behoeften. De buitenkant van het gebouw bestaat uit een robuuste zwarte bakstenen omhulling die de kinderen een gevoel van veiligheid biedt. Hierin bevinden zich drie helder gekleurde vides aan de straatzijde, die fungeren als eye-catchers en openingen in het gebouw voor de passanten buiten én de gebruikers binnen. Ik ervaar een parallel met deze visie op het gebouw en het feit dat de belangrijkste gebruikers van Sunshine Building, de kinderen, met hun ziekte ervaringen hebben die gezonde kinderen niet kennen. Voor iedereen geldt dat je niet weet wat zich binnen de ander afspeelt. Voor de kinderen en hun familie die soms jarenlang dit gebouw bezoeken voor therapie en consulten geldt dat, denk ik, in hogere mate. 'Show & hide' relateert aan de dubbelzinnigheid van dingen: voor en achter, binnen en buiten, het onbekende, geheime en het voor de hand liggende. Het kunstwerk wordt geïnstalleerd in de vides die verbonden zijn met de dienstverlenende functies op de kelder verdieping, begane grond, en de eerste verdieping.
Een Engelse consultant onderzoekt in workshops voor drie leeftijdsgroepen op welke woorden die ik voorstel om te gebruiken in de onderdelen van het kunstwerk de kinderen goed reageren. De sculpturen dragen, per vide, de volgende woorden. Entree vide: HIDE / SHOW / OPEN / LOVE / CLEAR / COVER / SECRET. Hoofd vide (aan de ovalen, van buiten naar binnen): ABOVE / UP / BETWEEN / INSIDE / THROUGH / DOWN / BELOW. Gym vide: boo! / buzzzz / hummm / whhheeeee / shhhhhhhhhh. Op de glazen puien zijn de volgende woorden aangebracht, per vide. Entree vide: MAGIC / TREASURE / WISH. Hoofd vide: SECRET WONDER PUZZLE. Gym vide: HEART / CLEAR / REACH / DREAM / REALM / DEAR / NEAR / REAL / BEAR / TEAR / YEAR / FEAR.

'Show & hide'
staal, lak en computergesneden vinyl
Sunshine House, 27 Peckham Road, SE5 8UH London, UK




2006 Steeds anders Gemeente Apeldoorn
'Steeds anders'
2007
Bakstenen/schoonmetselwerk
Twee tegenover elkaar liggende muren van 5,5 x 14 m (bxh)



2006 Flarden Stichting CBK, Rotterdam
'Flarden'
Computergesneden vinyl op spiegel
Stichting CBK, Nieuwe Binnenweg 75, 3014 GE Rotterdam
Twee spiegelwanden: 2,15 x 4,5 m



2006 Geen titel (Appelaar, Haarlem) Rijksgebouwendienst
Het kunstwerk bevindt zich op de muren van de acht zittingszalen van het gerechtsgebouw. In elke zaal zijn de parameters inhoud (van de tekst), hoeveelheid en aard van de monumentaliteit van de tekst, corpshoogte, kleur van het kunstwerk, kleur van de muur achter de rechters en de andere zaalmuren zo sterk mogelijk afgewisseld.
De geselecteerde teksten zijn per zaal sterk gerelateerd aan rechtspraak, aan taal en aan domeinen die zich daartussen.
Geen titel (De Appelaar, Haarlem)
Latex op latex
Gerechtsgebouw De Appelaar, Simon de Vrieshof, 2019 HA Haarlem
Acht zalen waarvan de kleinste (hxbxd) ca 3 x 5 x 9,5 m is en de grootste 5,5 x 12,5 x 12 meter



2005 Geen titel ('ZGLS') Daglicht/Beeldenstorm
Z O M A A R
G E W O O N
L I E F D E
S I M P E L Blinddruk
115 x 165 cm



2005 Inkervingen Gemeente Haarlemmermeer
Gesnijbrand staal (3 cm dik)
Twee autobruggen in bedrijventerrein 'De President', Johan Enschedelaan, Hoofddorp, NL
Elke ligger: 40 x 1,50 x 0,03 m

Drost + Van Veen Architecten vroegen me mee te denken voor de liggers van twee autobruggen in bedrijventerrein De President, Hoofddorp. Zij vertelden me hoe zij zelf via de notie van de stoere polder waarin De President ligt en het poëtische park-achtige ontwerp van het bedrijventerrein tot het ontwerp van hun bruggenfamilie waren gekomen. Hun opdrachtformulering luidde: ontwerp een kunstwerk met een zo houterig mogelijke uitstraling(!). Uit het drie centimeter dikke staal van de liggers zijn boom-inkervingen gesneden. Gedurende een aantal dagen fotografeerde ik in Nederland inkervingen in bomen van allerlei aard. Uit zo’n zevenhonderd jaartallen, gevonden initialen, liefdesverklaringen met harten tot volstrekt onbegrijpelijke tekens selecteerde ik er vierentwintig voor de bruggen.

2005 Lesen Bolles & Wilson Architekten
Voor het nieuwe kantoor van Bolles + Wilson Architekten ontwierp ik ’Lesen’. De achtergevel waarop het kunstwerk is aangebracht ligt aan de havenzijde van Münster, Duitsland. Daarom is de reeks zinnen die over het kunstwerk en haar drager (het gebouw) gaan in (Duits) Morse geschreven. Het kunstwerk gaat over tijd (het begin en einde) van levens van respectievelijk: een gebouw; een architectenbureau; een kunstwerk; mensen; een taal; een haven en een stad.
De punten en strepen zijn middelgrijs, de drie woorden ’lesen’ wit, op een donkere, blauwgrijze achtergrond.
Deze tekst is te zien in Morse code: ‘anfang’ guten tag! sie lesen (jetzt) ein gebaeude (2005- ) von bolles+wilson (1980- ). sie lesen (jetzt) ein kunstwerk (2005- ) von milou van ham (1964- ). sie lesen (jetzt) morse kode (1837-2000) von samuel morse (1791-1872). sie sind (jetzt) im hafen (1898-2005- ) von muenster (793- ). ‘schluss’

'Lesen'
Lak op staal, Morse code
Drie 'regels' van 2,5 x 2200 cm



2005 Stempelwerken (oa: 'Chaos-orde', 'Onzeker-zeker', 'Echt-onecht') Diversen
Stempelwerken
Stempelinkt op papier
Diversen




2004 - 2005 Het jaar rond met Bol Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam
Autonome typografie voor deze tentoonstelling in het prentenkabinet van Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam.

‘Het jaar rond met Bol’
2004-2005
Computergesneden vinyl op latex




2004 Meten is weten Stichting Vedute
Eindrapport Meten is Weten door Eric van Ham (broer), Polaroid, Enschede.
9 oktober 2004
Verhoudingen van massa, volume en dichtheid van Milou van Ham ten opzichte van Vedute.

Inleiding
Stichting Vedute heeft beeldend kunstenaar Milou van Ham (mijn zus) gevraagd vanuit haar vakgebied een persoonlijke uitspraak te doen over het begrip ’ruimte’. Stichting Vedute stelt deze vraag al vanaf 1991 aan architecten, beeldend kunstenaars, (grafisch) ontwerpers en andere ’visuelen’. Elk antwoord dat wordt vormgegeven, resulteert in een ’manuscript’ dat in ieder geval moet passen binnen het formaat van 7,0 x  32,0 x 44,0 cm.
Het antwoord van Milou op de opdracht van Vedute is allersimpelst:
"Ik wil weten hoeveel ruimte ik, mijn lichaam inneemt? Wat is mijn volume? En daaruit voortvloeiend: wat is de verhouding van het Van Ham-volume tot het Vedute-volume? En vice versa? En wat is mijn soortelijke massa, mijn dichtheid? En wat is de verhouding van de Van Ham-dichtheid tot de Vedute dichtheid en vice versa?
Toen Milou mij vertelde hoe zij in bad met kannetjes water haar volume had bepaald en op de weegschaal van de sport school haar gewicht, was mijn eerste reactie dat dit een stuk nauwkeuriger moest kunnen. Ik wist dat met de weegschalen van de afdeling reagent manufacturing bij Polaroid (Europa) B.V. in Enschede een hoge precisie gehaald kan worden van ongeveer 0.1%. Nadat ik uitgesproken had dat dit een stuk nauwkeuriger bepaald moest kunnen worden dan in de badkamer, kwam onmiddellijk de vraag of Milou bij Polaroid haar massa en Volume zou mogen komen vaststellen. Polaroid heeft ingestemd, materiaal en tijd ter beschikking gesteld en op vrijdag 8 oktober 2004 is massa en volume van Milou vast gesteld.

Dank
Ik wil bij deze Wim Nijmeijer bedanken voor het geven van toestemming voor de proef, en het verlenen van ondersteuning door de afdeling reagent manufacturing. Tevens wil ik de volgende mensen hartelijk danken voor hun bijdrage aan dit geslaagde experiment: Willem Keizers voor het verzorgen van de rondleiding en het maken van de foto’s, G. de Winder voor het schoonmaken van de vaten, P. Doeve voor het bepalen van het volume van het badpak en het uitlezen van de ijkgegevens, J. de Jong voor het maken van de ‘meetpen’, B. Temmink voor het maken van het communicerende vat en A. Emmen, D. Dokmen en  E. Beernink voor de enthousiaste ondersteuning voor, tijdens en na de proef.

Conclusie
Massa, volume en dichtheid van Milou van Ham
Massa, volume en dichtheid van Milou van Ham zijn nauwkeurig vastgesteld:
M_vh    = 65.33 kg + 0.05 kg
V_vh  = 65.5 + 0.4 dm3
D_vh   = 0.997 + 0.008 kg/ dm3
De fout in het meetresultaat is kleiner dan 1%! Dit is nauwkeurig omdat de bijdrage aan de fout door variatie in de longinhoud behoorlijk groot is. Door toepassen van statistiek én consequent werken is dit gelukt.

Massa, volume en dichtheid van Vedute
Massa, volume en dichtheid van Vedute zijn:
MV =  kg
VV = 9.856 dm3.
DV = Z kg/dm3.

Verhoudingen massa, volume en dichtheid van Van Ham ten opzichte van Vedute
De massa van Van Ham staat tot de massa van Vedute, is als 65.33 kg staat tot X kg is Y
Het volume van Van Ham staat tot de volume van Vedute, is als 65.5 dm3 staat tot 9.856 dm3 is 6.65 (-)
De dichtheid van Van Ham staat tot de dichtheid van Vedute, is als 0.997 kg/dm3 staat tot X kg/dm3 is Y.

Methode
De uitdaging voor het Polaroid team was om zo nauwkeurig mogelijk het volume van Milou vast te stellen. Nadat de uitgangspunten waren bepaald, is er een analyse gemaakt van mogelijk storende bronnen en andere input factoren. Dit worden de key input variables (KIPV) genoemd. Daarnaast is bepaald wat de key output variables zijn (KOPV). Vervolgens is er een testplan opgezet waarbij een meetmethode voor het volume is bedacht en waarbij de meest storende factoren zoveel mogelijk zijn geëlimineerd. Hierbij is ook ruime aandacht besteed aan het veilig uitvoeren van de proef.

Uitgangspunten en aannames
- We gaan uit van een momentopname. Dat betekent dat gedurende de proef de massa en het volume van Van Ham constant zijn. Het is voor het idee niet interessant wat haar massa en volume zijn voor of na de test. Die zal zeker wijzigen door eten, drinken en toiletgebruik.
- De grootste bron van variatie is waarschijnlijk in en uitademen. We beschouwen het ‘midden’ tussen normaal in en uitademen als de ideale situatie.
- De proef wordt uitgevoerd in badpak, hiervoor wordt gecorrigeerd.
- Vocht verlies als gevolg van zweten en ademen wordt verwaarloosd.
- Gedurende de meetprocedure maakt Van Ham geen gebruik van het toilet.
- Massa, Volume en Dichtheid van Vedute worden als absoluut beschouwd. Hierop wordt geen foutenanalyse toegepast. De foutenanalyse op de metingen van Milou bepalen het aantal significante cijfers van de gerapporteerde getallen.

Meetmethode
In discussie met diverse mensen is de volgend meetmethode bedacht om zo nauwkeurig mogelijk het volume van Milou vast te stellen.
Samengevat is de methode als volgt: In een vat wordt de hoogte van het waterniveau gemeten voordat Milou wordt ondergedompeld. Daarna wordt de hoogte van het waterniveau gemeten met Milou ondergedompeld onder de waterspiegel. Het vat is eerst geijkt op niveaustijging als functie van volume. Aan de hand van de ijking wordt het volume van Milou bepaald.

Benodigdheden
- Een vat met zo klein mogelijke diameter. Een kleine diameter is nodig om zoveel mogelijk niveaustijging te creëren bij het onderdompelen van Milou.
- Een communicerend vat met afsluiter. Dit is nodig om de vloeistofrimpelingen uit te middelen. Na afsluiten van het communicerend vat tijdens de onderdompeling van Milou, kan Milou onmiddellijk daarna boven water komen. De afstandsmeting in het communicerende kan vervolgens in alle rust worden uitgevoerd.
- Een afstandmeter. Hiervoor is een schuifmaat op standaard gebruikt die gebruik maakt van een nonius schaal met een precisie van 0.02 mm. Hieraan was een lange RVS naald verbonden die door de vloeistofspiegel prikte. Door het langzaam omhoog draaien van de naald kan op goed reproduceerbare wijze het vloeistofniveau met een fout van ongeveer + 0.03 mm worden vastgesteld.
- Voldoende vrijwilligers om de proef veilig en vlot te laten verlopen.
- Water van ongeveer 30 gr C.

KIPV
- Variatie door in en uitademen van ‘midden’, hiervan wordt een statistische analyse op toegepast.
- Bewegen van water, wordt zo goed als mogelijk ondervangen door de meetmethode, daarover later.
- Nauwkeurigheid en precisie van massameting, dit wordt geanalyseerd
- Nauwkeurigheid en precisie van volumemeting, dit wordt geanalyseerd
- Spatwater, dit wordt verwaarloosd
- Massa en volume van badpak, hiervoor wordt gecorrigeerd
- Absorptie van lucht door haar, dit wordt verwaarloosd
- Bewegen van water

KOPV
Massa’s
M_vh = massa Van Ham (kg) = M_vh_bp - M_bp
M_bp = massa badpak (kg)
M_h2o = massa van water dat aan Van Ham kleeft (kg) = M_vh_bp_h2o - M_vh_bp (kg)
M_vh_bp  = massa Van Ham + massa badpak (kg)
V_vh = volume Van Ham (dm3)
V_bp = volume badpak (dm3)
X = hoogte zonder Van Ham + badpak (dm)
Yi = hoogte met Van Ham + badpak, tijdens adem in ‘midden’, de i-de keer (dm)
D = Dichtheid (kg/dm3)

Resultaten
Massa, volume en dichtheid van Milou

Massa en Volume badpak
Massa en volume van badbak zijn één keer bepaald. M_bp is bepaald op een geijkte balans, nauwkeurig op 6 cijfers significant. V_bp is bepaald met een 1 liter maatcilinder met een afleesnauwkeurigheid van 1 ml.
M_bp  = 119.028 g  = 0.119038 + 0.000002 kg (2x balansonnauwkeurigheid van 0.001 g)
V_bp  = 120 ml  = 0.120 + 0.02 dm3 (2x afleesfout van 1 ml)

Massa Milou
De massa van Milou plus badpak (M_vh_bp) is vastgesteld door 10x te wegen op een balans met een afleesnauwkeurigheid van + 0.05 kg. Hierbij is 10x de massa mét en 10x de massa zonder Milou genoteerd. Als de balans niet op 0 kwam is de balans getarreerd. Na elke weging is minimaal 20 seconden gewacht. Daarna is de aflezing gedaan. Dit is gedaan om de balans tot rust te laten komen. De resultaten zijn statistische geanalyseerd. Het gemiddelde en het 95% betrouwbaarheidinterval zijn weergegeven. Hierbij is in de analyse het 95% betrouwbaarheidsinterval verdubbeld omdat bij het wegen zonder milou dezelfde fout wordt gemaakt.

M_vh_bp  = 65.44  + 0.05 kg
M_vh   = M_vh_bp - M_bp = 65.44 - 0.119 = 65.33 kg + 0.05 kg

IJkgrafiek
Door middel van toevoegen van 7 keer + 10 liter water aan het vat is een ijkgrafiek gemaakt die het verband weergeeft tussen volume als functie van het vloeistof niveau. Het resultaat van de curve is weergegeven in grafiek 1. De richtingscoëfficiënt is 25.60 dm2 (hetgeen de gemiddelde oppervlakt is van het vat!). De correlatiecoëfficiënt is 1.000000! Dit betekent dat de ijking uiterst betrouwbaar is en dat het vat constant is van diameter.
De richtingscoëfficiënt zal gebruikt worden voor het bepalen van V_vh_bp. Een schatting in de fout van de richtingscoëfficiënt op basis van een maximale en een minimale richtingscoëfficiënt is + 0.03 (dm2).

Volume Milou
Volume V_vh_bp wordt bepaald door rc ijkgrafiek * (Y -X).
X wordt 3x gemeten voordat Milou wordt ondergedompeld.
Y wordt 10 keer gemeten. Milou heeft telkens geprobeerd het "midden" van haar ademhaling vast te houden. Na het naar beneden gaan is even gewacht op uitdempen van schommelingen in de meetbuis, de afsluiter is dichtgezet. Vervolgens is Milou boven water gekomen en rustig gemeten. De twee uitersten van de metingen zijn weggelaten, omdat die erg afweken van de andere meetresultaten. Dit beïnvloedt de betrouwbaarheid van de uitkomst in positieve zin.
X   = 0.0839 + 0.0003 dm.
Y   = 2.648 + 0.014 dm (95% betrouwbaarheidsinterval, relatieve fout is 0.5%).
V_vh_bp =  25.602 * (2.6484 - 0.0839)  = 65.7 + 0.4 dm3 (95% betrouwbaarheidsinterval, relatieve fout is 0.7%).
V_vh  = 65.657 - 0.120 = 65.5 + 0.4 dm3.

Dichtheid Milou
De dichtheid van Milou is D_vh wordt bepaald door de massa te delen door het volume:
D_vh = M_vh/V_vh = 0.997 + 0.008 kg/dm3 (95% betrouwbaarheidsinterval, relatieve fout is 0.8%)

Grafiek 1, IJkgrafiek, verband tussen vloeistofniveau (dm) en volume (dm3)

Massa, volume en dichtheid van Vedute

Massa Vedute

Volgt uit Volume en dichtheid: MV = DV * VV

Volume Vedute
De afmetingen van de doos zijn: 0.70 x 3.20 x 4.40 dm3. Hieruit volgt dat het volume van Vedute VV = 9.856 dm3.

Dichtheid Vedute

De dichtheid van lucht bij de nominale bewaaromstandigheden in het archief van het Nederlands Architectuur Instituut (x 0C, Y % relatieve vochtigheid) is Z kg/dm3.
Stempelinkt op karton
Ruimtelijk manuscript




2004 Schitterend Luxor Theater
Voor het nieuwe Luxor Theater in Rotterdam realiseerde ik met ’Club Ruby’ (een vierpersoons team) een tweede kunstwerk. Deze keer gebruik ik geen enkele letter maar de edele materialen bladgoud en -palladium en zo’n 15.500 (synthetische) robijnen. Net als ’Zonder titel’ (de eerste opdracht die ik uitvoerde voor het Luxor Theater, in de volksmond ‘Strandwand’ genoemd, opgeleverd in 2001) bestaat dit werk uit twee lagen. Enerzijds zijn er de robijnen, die at random werden ‘gezet’ als een sterrenhemel. Ze schitteren van verre - als je er dichtbij staat ontwaar je ze per stuk. Anderzijds is er het regelmatige grid met de goud- en zilverkleurige stippen, dat zichtbaar is van grote afstand.
’Schitterend’ is een juweel op één van de betonnen kolommen die de zaal van het Luxor dragen. Het werk gaat over aandacht. Het straalt verfijning en ambachtelijkheid uit.

Synthetische robijnen, bladgoud en -palladium
Luxor Theater, Posthumalaan 1, 3072 AG Rotterdam
30 x 60 x 360 cm



2003 Van betovering tot wanneer Samenwerkingsverband Ypenburg
Uitgangspunt voor dit kunstwerk is de enorme ruimte van dit gebied, in tegenstelling tot de intensieve bebouwing van buitenplaats Ypenburg. Deze grootsheid van het gebied vroeg naar mijn idee om een stevig gebaar van het kunstwerk. Gaandeweg voegden zich twee andere begrippen toe aan het concept van het kunstwerk: contemplatie en menselijkheid. Ik koos vier categorieën: liefde, kleur, detail en tijd. Tweeëndertig woorden werden geselecteerd:
steeds - traag - synchroon - nu - wachten - datum - opnieuw - wanneer - eens (tijd)
ultraviolet - hemelsblauw - mosgroen - eigeel - knaloranje - bloedrood - kiezelgrijs (kleur)
betovering - naderen - verlangen - hart - vuur - dierbaar - glimlach - geheim - chemie (liefde)
contour - element - herinnering - nuance - polkadot - schaduw - stofgoud (detail)
De muren zijn gemaakt van prefab beton, waaraan een speciaal geselecteerd granulaatmengsel is toegevoegd. De voorzijde is gepolijst waardoor de aard en de kleur van het granulaatmengsel tevoorschijnkomt. Elk woord op elke muur staat op zichzelf en past tegelijkertijd in het totaal van het kunstwerk.
De bij dit werk verschenen publicatie is ontworpen door Ben Laloua/Didier Pascal. Met teksten van Milou van Ham, Frits Palmboom, Cassandra Wilkins, Hans den Hartog Jager

'Van betovering tot wanneer'
Gepolijst beton
Rijswijkse en Nootdorpse Landingslaan, Ypenburg
Tweeëndertig keermuren van ca 11 x 0,90 m



2002 Bloemlezing Brutto Gusto
Voor de bloemenzaak Brutto Gusto (William Boothlaan 15a) ontwierp ik speciaal inpakpapier. Een soort bloembollenveld met Nederlandse liedteksten waarin bloemen een hoofdrol spelen. Voor het inpakpapier raadpleegde ik vele kenners en deed uitgebreid onderzoek via gespecialiseerde bibliotheken. Binnen het thema bloemen zijn ook weer diverse subcategorieën te onderscheiden, zoals bijvoorbeeld kinderrijmpjes, onschuld, zeemansleven en seizoenen. Qua taal lopen de teksten uiteen van ouderwets klinkend rijm tot absurde metaforen. De uiteindelijke keuze is een bloemlezing uit die overstelpende hoeveelheid.

Rotatiedruk - inkt op papier
Brutto Gusto, Torstrasse 175, D10115 Berlin, DE
Rollen van 57 cm breed



2002 Geen titel ('Letterwerk') TPG Post Communicatie
Voor de grote vergaderzaal in het hoofdkantoor van (destijds) TPG Post bracht ik elementen uit vier verzamelingen op binnen- en buitenzijde van de vergaderzaal aan: details (rood); onderdelen van het gezicht (wit); begroetingen (blauw); woorden met de klinker ‘o’ (zilvergrijs). Gelijkelijk verdeeld over de Nederlandse en Engelse taal. In verband met vergaderingen over vertrouwelijke zaken was één van de voorwaarden dat ondoorzichtigheid gewaarborgd.
De bij dit werk verschenen publicatie is ontworpen door Irma Boom. De tekst in dit boekje, getiteld Letterwerk, is van Sandra Smallenburg.

Raamfolie (blauw, rood, zandstraal, zilvergrijs) op 144 glascassettes
Entree en vergadercentrum hoofdkantoor TPG Post, Prinses Beatrixlaan 23, 2595 AK Den Haag
Een glascassette meet ca 0,90 x 1,70 m, het geheel: 220 m2



2001 Geen titel ('Strandwand') Gemeente Rotterdam
Print in gelaagd en gestraald glas
Luxor Theater, Posthumalaan 1, 3072 AG Rotterdam
2,25 x 7,50 (pui B, links) + 2,25 x 10 m (pui A, rechts)



2000 I am the voice inside your head Streetlevel
'I am the voice inside your head'
Spuitlak op muur
‘Streetlevel’ in Nygårdsgaten, Bergen, Noorwegen
9 x 15 m



2000 Vragen & antwoorden Gemeente Apeldoorn
Alle leerlingen van het Edison-college, een scholengemeenschap in Apeldoorn, vulden de door mij opgezette vragenlijsten in. De volgende vragen werden gesteld: Wat is je voornaam? Wat eet je het allerliefst? Welke eigenschap hoort bij een goed docent? Wat vind je het meest gekke, rare Nederlandse woord? Wie is je grote held of voorbeeld? Wat houd je de laatste twee, drie dagen het meest bezig? Wat is je beste/slechtste karaktereigenschap? Wat betekent verliefdheid voor je? Wat is je favoriete kledingstuk? Wat is je grootste wens, of: waar droom je van? Waarover heb je het meest ruzie? Waarover maak je je het meest zorgen? Wat is volgens jou het mooiste wat er is? Wat maakt je het meest blij? Wat maakt je het meest onzeker?
Per vraag werden alle antwoorden op fysieke delen van het schoolgebouw aangebracht, waarbij glas en beton als drager werden gebruikt, maar ook lichtkranten en screensavers. Alle teksten werden in één lettertype gezet. De antwoorden werden per vraag in één kleur uitgevoerd. De lay-out werd per locatie bepaald, dat wil zeggen dat het formaat van de drager de grootte van het lettercorps bepaalde.

Vragen en antwoorden
Folie op glas/lak - latex op latex - latex op schoon beton - lichtkranten - screensavers
Edison College, Waleweingaarde 103, 7329 BD Apeldoorn
Het werk is te zien en te lezen op vijftien locaties, verspreid door het hele gebouw.



2000 Proces Verbaal van het gebouw Rijksgebouwendienst
Voor het KLPD (Korps Landelijke Politiediensten) maakte ik een kunstwerk met de titel ’Proces verbaal van het gebouw’. Emiel Lamers ontwierp het gebouw, waarin mijn kunstwerk werd geïntegreerd. In de centrale hal, is een zwarte troffelvloer aangebracht. Hierop zijn 18 stramienen (bestaande uit fluorescerende lijnen) geschilderd. In elk stramien staan allerlei gegevens over een bepaald onderdeel van het gebouw, zoals de dagelijkse benaming, de bestekomschrijving, het ruimtenummer, de ruimtefunctie, de bouwlaag, het materiaal en de samenstelling ervan, de afmetingen, de klasseringen/normen, de kleur en het typenummer. De omschreven onderdelen variëren van een heipaal tot het g eve lisolatiesysteem. Proces verbaal van het gebouw
PU-lak op PU troffelvloer
KLPD, divisie Mobiliteit, afdeling Randstad, Logistiekweg 18, 2742 RE Waddinxveen
De centrale hal meet circa 180 m2 vloeroppervlak, de 18 stramienen beslaan 90 m2



2000 Geen titel ('Reflecties') Gemeente Beesel
Lachspiegels; voornamenspiegels; passpiegels; goud op beton; transparant gekleurde laging en zandstraalwerk en folie en verzilvering in/op glazen gangdeuren; computergesneden vinyl op glas; goud- en palladium transfers op tegels
Brede school ‘Meander’, Sint Jozefweg 28, 5953 JN Reuver
Divers



1998 Geen titel (Heyhoef, Tilburg) Gemeente Tilburg
De bibliotheek en multicultureel centrum Heyhoef in De Reeshof in Tilburg herbergen werkwoorden die ik verzamelde door de gebruikers (personeel, bibliotheekleden, cursisten, docenten, jongerenwerkers, priesters, et cetera) mondeling te vragen naar de handelingen die ze verrichten in de ruimtes (inclusief de toiletten) van beide instellingen.
Die werkwoorden die betrekking hebben op de bibliotheek werden d.m.v. computergesneden folie op glazen platen bevestigd op de markante schoonmetselwand in de bibliotheek. De werkwoorden die betrekking hebben op de kantoren en groepsruimtes van beide instellingen werden gezeefdrukt op glazen smetplaten.

Zeefdruk en computergesneden vinyl op glas
Multifunctioneel Centrum Heyhoef, Kerkenbosplaats 3, 5043 RX Tilburg
Schoonmetselmuur bibliotheek: 8,5 x 30 m; smetplaat: 165 x 1000 x 5 mm



1997 Van alles één Stichting CBK, Rotterdam
In Villa Alckmaer (een tentoonstellingsruimte die niet meer bestaat) werden alle wanden van de kamers behangen met verzamelingen van zo’n zestig anderen en mijzelf. Ik vroeg mensen uit mijn omgeving een verzameling van woorden aan te leveren. Aan mijn uitdijende verzamelingenverzameling werden nieuwe toegevoegd: getallen van één tot en met duizend, hammen, lampen, sterrenclassificatie, zwarte gaten, et cetera.

'Van alles één'
Behang
Villa Alckmaer, Rotterdam (gesloopt)
Circa 200 m2 - A0 kopieën



1997 Scheldwoorden en koosnamen RKS
'Scheldwoorden en koosnamen'
1998
Vinyl op glas
Café De Unie, Mauritsweg 34-35, 3012 JT Rotterdam, NL
3 x 200 x 200 cm



1996 Spiegel Diversen
'Spiegel'
Zeefdruk op glas, verzilverd
Particuliere verzameling
40 x 60 cm

Op ’Spiegel’ staan meer dan 6000 voornamen, nagenoeg elke dag breidt het voornamenbestand zich uit. Nu zijn het er meer dan 53.000.

Oplage bepaalt zichzelf.

Te koop bij goods <www.goods.nl>


1994 Pim pam pet Brutto Gusto
Voor de bloemenwinkel van Geer Pouls (destijds) aan de Nieuwe Binnenweg in Rotterdam ontwierp ik een straatbeeld. Het werk verbindt zich met wat er buiten de winkel gebeurt. Bij de categorieën TAAL, NAAM, LAND en AUTO zocht ik zoveel mogelijk elementen, per categorie evenveel. Op de grote ruit van de etalage van de winkel zijn de vierletterwoorden van de categorieën te zien en te lezen. Op het smallere raam ernaast zijn de elementen te lezen uit die verzamelingen. Hier is het begin gemaakt met de voornamencollectie.

'Pim pam pet'
Computer gesneden vinyl op glas
(Voorheen) Brutto Gusto, Nieuwe Binnenweg 162, 3015 B Rotterdam
300 x 300 +300 x 116 cm



1994 Monument van een huishouden Familie Krol
Voor Monument van een huishouden in huize Krol heb ik alle zaken die zich op een bepaald moment in drie kasten in hun huis bevonden geïnventariseerd. Van boven tot onder heb ik alles (negatieven van de huwelijksfoto’s, door de kinderen zelfgemaakte straten van Monopoly, om maar eens iets te noemen) wat in de kast aanwezig was in handen gehad en omschreven. De tekst is door middel van zeefdruk op de buitenkant van de kastdeuren aangebracht. Zo ontstond een portret van de familie op dat bepaalde moment.


Zeefdruk op kastdeuren
Familie Krol, Rochussenstraat 85 A, 3015 EE Rotterdam
Kasten in woonkamer (50 x 120 cm) en gangkast (60 x 120 cm)



Autonoom